Araç değer kaybı, bir aracın kaza geçirdikten sonra, tamir edilmiş olmasına rağmen ikinci el piyasasındaki satış değerinin düşmesi durumuna denir. Kaza geçirmemiş bir aracın piyasa değeri ile hasar kaydı bulunan aracın değeri arasında fark oluşur ve bu fark araç değer kaybı olarak adlandırılır.
Araç değer kaybı, sadece aracın fiziksel hasarını değil, aynı zamanda aracın ticari değerini de etkiler. Bir aracın hasar kaydı, alıcılar için önemli bir risk faktörü oluşturur. Potansiyel alıcılar, kazalı araçların daha çabuk değer kaybedeceğini, tamir sonrası performansında sorunlar olabileceğini düşünerek bu araçlara daha düşük fiyat teklif ederler. Araç değer kaybı, araç sahibinin, kazadan dolayı yaşadığı finansal kaybı telafi etmesini sağlayacak bir tazminat hakkıdır. Bu tazminat, genellikle sigorta şirketi veya karşı tarafın sorumluluğunda olan şirket tarafından ödenir.
Araç Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır?
Araç değer kaybı hesaplaması belirli kriterler üzerinden yapılır. En yaygın hesaplama yöntemlerinden biri Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) tarafından belirlenen formüldür. Bu hesaplamada aşağıdaki unsurlar göz önünde bulundurulur;
- Aracın Piyasa Değeri: Kaza öncesi ikinci el piyasasındaki fiyatı.
- Hasar Derecesi: Değişen parçalar, boya ve mekanik hasarlar.
- Kilometre Durumu: Aracın ne kadar kullanıldığı.
- Aracın Modeli ve Yaşı: Daha yeni ve değerli modellerde değer kaybı daha fazla olabilir.
- Hasar Gören Bölgenin Aracın Stratejik Noktalarında Olup Olmadığı: Şasi, motor bölgesi gibi kritik noktalar daha fazla değer kaybına sebep olabilir.
Hesaplama için bir sigorta şirketi veya ekspertiz firmasından profesyonel destek almak en doğru yaklaşımdır.
Araç Değer Kaybı Nasıl Alınır?
Araç değer kaybı tazminatı almak için belli bir prosedüre uymak gerekir. Bu adımlar şu şekilde sıralanabilir:
- Kaza Tespit Tutanağını Hazırlamak: Kaza anında tutanak tutulmalı, polis raporu ve fotoğraflarla desteklenmelidir.
- Karşı Tarafın Trafik Sigortasına Başvurmak: Araç değer kaybı, kazada kusurlu tarafın trafik sigortasından talep edilir.
- Ekspertiz Raporu Almak: Araç değer kaybının hesaplanması için bir uzman raporu gereklidir.
- Sigorta Şirketinden Tazminat Talep Etmek: Belgeler tamamlandıktan sonra sigorta şirketine resmi bir başvuru yapılmalıdır.
Sigorta şirketi tazminatı reddederse, Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkemeye başvurulabilir.
Araç Değer Kaybı Başvurusu Dilekçesi
Başvuru dilekçesinde bulunması gereken temel bilgiler şunlardır;
- Araç sahibinin kimlik ve iletişim bilgileri
- Kaza tarihi, yeri ve taraflar
- Araç bilgileri (plaka, marka, model, yıl)
- Kaza tutanağı ve ekspertiz raporu
- Talep edilen tazminat miktarı
Dilekçe, kusurlu tarafın sigorta şirketine veya Sigorta Tahkim Komisyonuna sunulabilir.
Araç Değer Kaybı Şartları
Araç değer kaybı talep edebilmek için yerine getirilmesi gereken bazı şartlar vardır;
- Kazadan Kaynaklı Hasar: Araçta sadece trafik kazasından kaynaklanan hasarlar dikkate alınır. Mekanik arızalar bu kapsamda yer almaz.
- Kusur Durumu: Kazada tam kusurlu olmamak gerekir. En fazla %50 kusur oranı kabul edilir.
- Pert Kaydı: Aracın daha önce pert kaydı olmamalıdır. Daha önce ciddi bir hasar almış araçlar için değer kaybı talep edilemez.
- Başvuru Süresi: Başvuru, kaza tarihinden itibaren genellikle 2 yıl içinde yapılmalıdır. Süre aşılmamalıdır.
Araç Değer Kaybı Noter Vekalet Ücreti
Araç değer kaybı tazminatı talep sürecinde, eğer bir avukat aracılığıyla başvuru yapılacaksa noter onaylı vekaletname düzenlenmesi gerekir. Bu vekaletname, avukatın sigorta şirketleriyle yazışma yapabilmesi ve yasal süreçleri takip edebilmesi için zorunludur.
Noter vekalet ücreti, her yıl güncellenen tarifeye göre değişiklik gösterir. Vekaletin kapsamına ve noterlik ücret tarifesine bağlı olarak farklı fiyatlarla karşılaşılabilir. Vekaletname çıkarılmadan önce, noter odalarından veya resmi noterlik sitelerinden güncel fiyat bilgisi alınması önerilir.
Pert Araç Değer Kaybı
Pert araç, ağır hasar alarak tam hasarlı kabul edilen ve onarılamayacak durumda olduğu için pert kaydı işlenen araçlardır. Sigorta şirketleri, pert total olarak değerlendirilen araçlara piyasa değerinde ödeme yapar ve bu araçlar artık kullanılamaz veya ikinci el piyasasında işlem göremez.
Bu nedenle, pert araç değer kaybı tazminatı alınamaz. Çünkü araç zaten piyasa değerini tamamen yitirmiş ve hasar tazminatı ile işlem görmüştür. Araç değer kaybı, yalnızca onarılabilir ve ikinci el piyasasında satılabilir durumda olan araçlar için geçerlidir.